DZIEŃ Z HISTORIĄ W WBP 22.10.2022 r

Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich oddział w Opolu zaprasza na bardzo ciekawe spotkanie organizowane przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Opolu w sobotę 22 października 2022 r.

Pełna informacja i program jaki zamieszczony jest na stronie WBP :

 

DZIEŃ Z HISTORIĄ

Zapraszamy na

Dzień z historią

22.10.2022 r.
Ogród Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Opolu

14.00-15.00 Martina Mandera-Rzepczyńska „Mity w historii. Historia w micie”

15.00-16.30 dr Przemysław Stanko „Sybiracy na Opolszczyźnie w latach 1939-1959”

17.00-18.00 koncert zespołu Duo Milonga wraz z wokalistą Bartoszem Szulcem

Ponadto
13.30-15.00 pokazy grupy rekonstrukcyjnej Chorągiew ziemi wszelkiej -
19.00 Noc z Grami planszowymi, LARP

Martina Mandera-Rzepczyńska pasjonatka historii, zwłaszcza średniowiecznej, która przekuła swoje zainteresowania w wykształcenie. W kręgu jej zamiłowań znalazły się również mitologia słowiańska i młode pokolenie. Z takiego połączenia powstały „Opowieści Baby Tiny”, które są jej debiutem literackim.
dr Przemysław Stanko wykładowca UPJP II w Krakowie, m.in. badacz zasobów Tajnego Archiwum Watykanu (Archiwum Secretum Apostolikum Vatikanum)
Duo Milonga, czyli Aneta i Konrad Salwińscy. Od 2007 roku – początku istnienia duetu koncertowali już w Polsce, Niemczech, Austrii, Francji, Wielkiej Brytanii, Belgii i Kanadzie. Duet jest laureatem wielu polskich i zagranicznych nagród. Brzmienie duetu to zaskakująca mnogość barw, połączenie delikatnej harfy z wyrazistym, a zarazem lirycznym dźwiękiem akordeonu. W repertuarze zespołu znajdują się różnorodne kompozycje, od opracowań muzyki dawnej po utwory XXI wieczne, a także własne aranżacje muzyki hiszpańskiej oraz tang argentyńskich. Zespół, za swoją działalność związaną z tangiem, został uhonorowany certyfikatem Narodowej Akademii Tanga w Buenos Aires. W czasie koncertu zaprezentowana zostanie m.in. przedwojenne polskie szlagiery. Zespołowi towarzyszyć będzie Bartosz Szulc, absolwent Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi, laureat wielu międzynarodowych konkursów wokalnych

 

Festiwal Dziedzictwa Kresów w Lubaczowie

10716

Gmina Lubaczów we współpracy z Województwem Podkarpackim, przy wsparciu oddziału TMLiKPW w Lubaczowie  od sześciu lat organizuje Festiwal Dziedzictwa Kresów poświęcony dziedzictwu kulturowemu dawnych Kresów. Celem tej organizacji jest ochrona przed zapomnieniem historii, obrzędowości, tradycji kulturalnych, rzemieślniczych Ziem Wschodnich dawnej Rzeczypospolitej oraz popularyzacja wiedzy i propagowanie „kultury pamięci” o Kresach. W ramach trwającego festiwalu tradycyjnie zorganizowano Ogólnopolskie Spotkanie Środowisk Kresowych, które odbyło się w dniach 28-31 sierpnia br. Ogólnopolskie Spotkanie Środowisk Kresowych organizowane jest w celu wymiany doświadczeń i spostrzeżeń, można też porozmawiać o problemach , a także wypracować wnioski na przyszłość. Podnoszone w trakcie spotkania postulaty stanowią ważny drogowskaz w podejmowaniu działań na przyszłość na rzecz upowszechniania bogatego dorobku Kresów.

W tegorocznym spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Konsulatu Polskiego we Lwowie, Parlamentarzyści, przedstawiciele władz samorządowych, dyrektorzy Muzeum Narodowego w Lublinie i Muzeum Kresów w Lubaczowie, przedstawiciele Poloniki i polskich organizacji działających na Kresach, nauczyciele, przedstawiciele TMLiKPW z różnych oddziałów w Polsce, a także Zarząd Główny Towarzystwa, który zorganizował w Lubaczowie uroczyste posiedzenie ZG. Po zakończeniu spotkania w Miejskim Domu Kultury zebrani  uczestniczyli o godz. 18.00  na Rynku w Lubaczowie w wernisażu wystawy „Profesorowie Lwowscy. Zbrodnia nieosądzona” przygotowanej przez Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej. O godz. 19.00 ponownie spotkali się w Miejskim Domu Kultury na koncercie dawnych pieśni ludowych pt. „Pieśni z Kresowych. Część osób miała okazję odwiedzić Muzeum Kresów w Lubaczowie, gdzie znajdują się cenne kresowe zbiory. W czasie Ogólnopolskiego Spotkania Organizacji Kresowych Wójt Gminy Lubaczów otrzymał najwyższe odznaczenie TMLiKPW, Złotą Odznakę za zasługi dla Towarzystwa, którą wręczył Prezes Zarządu Głównego TMLiKPW Adam Kiwacki. W niedzielę 31 sierpnia o godz. 12.45 w Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej, gdzie znajduje się jedna z kopii obrazu MBŁ ze Lwowa , a przed obrazem modlił się papież  Jan Paweł II w czasie swej pielgrzymki  do Lubaczowa w 1991 roku, rozpoczęła się modlitwa. W sanktuarium  uczestniczył poczet sztandarowy Zarządu Głównego Towarzystwa, który po modlitwie wraz z wiernymi udał się do pobliskiej konkatedry pw. bł. Jakuba Strzemię. Tu została odprawiona uroczysta Msza Kresowa, a po Mszy św. złożono kwiaty pod tablicą poświęconą Polakom z Kresów Południowo-Wschodnich, ofiarom ludobójstwa, męczeństwa i wypędzeń dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów w latach 1939-1947.

l6 l1 l4 l8 10866 07L 10876 298036333_460687765646501_6640748374564174089_n IMG_20220803_211745 10776

Festiwal Dziedzictwa Kresów – Lubaczów 2022

292880857_5536064526437899_940705202444867178_n

Szanowni Państwo

Gmina Lubaczów we współpracy z Województwem Podkarpackim  od 6 lat organizuje Festiwal Dziedzictwa Kresów poświęcony dziedzictwu kulturowemu dawnych Kresów.  Ideą tego przedsięwzięcia jest ochrona przed zapomnieniem historii, obrzędowości, tradycji kulinarnych, rzemieślniczych Ziem Wschodnich dawnej Rzeczypospolitej oraz popularyzacja wiedzy i propagowanie „kultury pamięci” o Kresach. Wydarzenie to jest również formą promocji regionu, położonego u bram Roztocza, urzekającego spokojem , naturalnością, pełnego zabytkowych obiektów , pięknej przyrody i ludzkiej gościnności.

Obecna edycja Festiwalu Dziedzictwa Kresów odbędzie się w dniach 28 lipca – 7 sierpnia 2022 r. W programie zaplanowane są piękne koncerty muzyki klasycznej, spotkania poświęcone Kresom, sesje naukowe, wystawy, warsztaty rękodzielnicze, a także imprezy plenerowe dla rodzin, pokazy i spektakle uliczne.

Od 6 lat, w ramach Festiwalu podejmowane są również Ogólnopolskie Spotkania Środowisk Kresowych, podczas których uczestnicy mogą wymieniać się spostrzeżeniami, doświadczeniami, porozmawiać o problemach, a także wypracować wnioski na przyszłość. Podnoszone w trakcie spotkania postulaty stanowią ważny drogowskaz dla organizatorów w kreowaniu planów i realizacji działań podejmowanych  na rzecz upowszechniania bogatego dorobku Kresów.

Nasze wspólne spotkanie zakończy Kresowa Msza Święta odprawiona w konkatedrze pw. bł. Jakuba Strzemię w Lubaczowie 31 lipca, której oprawę wykona Chór Katedry Lwowskiej.

Więcej informacji na stronie internetowej www.festiwalkresow.pl

80 ROCZNICA MORDU PROFESORÓW LWOWSKICH – 4.07.2021 R.

IMG_20190704_101404

4 lipca 2021 r. mija 8o. rocznica mordu profesorów lwowskich uczelni dokonanego przez Niemców. Jak co roku główne uroczystości odbyły się we Wrocławiu, organizowane przez Politechnikę Wrocławską. O godz. 9.30 została odprawiona uroczysta Msza święta w kościele pw. Najświętszego Serca Jezusa, po której uczestnicy przemaszerowali pod Pomnik Martyrologii  Profesorów Lwowskich w pobliżu Placu Grunwaldzkiego. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele wrocławskich uczelni wyższych, władz samorządowych, kresowian i mieszkańcy Wrocławia.

4 lipca 1941 r. na Wzgórzach Wuleckich we Lwowie Niemcy rozstrzelali 25 profesorów z Uniwersytetu Jana Kazimierza, Politechniki Lwowskiej, Akademii Medycyny Weterynaryjnej, Wyższego Seminarium Duchownego oraz Akademii Handlu Zagranicznego. Kilka tygodni później zamordowano jeszcze jednego naukowca – matematyka prof. Kazimierza Bartla.Na Wzgórzach Wuleckich zostali zamordowani m.in. rektor Uniwersytetu Jana Kazimierza prof. Roman Longchamps de Berier, tłumacz i profesor literatury francuskiej Tadeusz Boy-Żeleński oraz twórca polskiej stomatologii prof. Antoni Cieszyński, a także członkowie Ich rodzin.

https://www.lwow.com.pl/albert/albert-pl.html

 

Festiwal Dziedzictwa Kresów – Lubaczów 2021

IMG_20180728_143936 IMG_20180728_141116

Lubaczów 2018 r  -  foto – J. Kołodziejska

 

Festiwal Dziedzictwa Kresów – Lubaczów.

Ogólnopolskie Spotkanie Środowisk Kresowych 23-25 lipca 2021r.

Festiwal Dziedzictwa Kresów organizowany jest od 5 lat przez Gminę Lubaczów przy współpracy Województwa Podkarpackiego i jak co roku odbędzie się na ziemi lubaczowskiej wiele ciekawych imprez, koncertów, wystaw, pokazów filmów itp. W tym roku trwać będzie przez dwa tygodnie od 15 lipca do 1 sierpnia 2021. W ramach Festiwalu corocznie organizowane jest integracyjne spotkanie środowisk kresowych, na które organizatorzy zapraszają w dniach 23 -25 lipca 2021r.

Szczegóły zaproszenia w piśmie Wójta Gminy Lubaczów Wiesława Kapela zamieszczonym poniżej:

 

 

Gmina Lubaczów                                                             Lubaczów, 25-05-2021 r.

RPG.0541.1.1.2021

Szanowni Państwo,

Gmina Lubaczów we współpracy z Województwem Podkarpackim od 5 lat organizuje Festiwal Dziedzictwa Kresów. W tym roku zaplanowany jest w dniach 15 lipca- 1 sierpnia. Głównie na Ziemi Lubaczowskiej: w Lubaczowie, Baszni Dolnej, Cieszanowie i Narolu, ale również w Przemyślu, Jarosławiu, Dubiecku, Krasiczynie i Zarzeczu w ciągu ponad dwóch tygodni odbędzie się kilkadziesiąt wydarzeń. Będą to piękne koncerty muzyki klasycznej, spotkania poświęcone Kresom, sesje naukowe, wystawy, prezentacje filmów, a także imprezy plenerowe dla rodzin, koncerty dla młodzieży, pokazy i spektakle uliczne. Na Festiwalu nie może również zabraknąć doskonałego smaku lokalnej i kresowej kuchni opartego na produktach najwyższej jakości, oferty producentów żywności, bogatego dorobku rękodzielników i rzemieślników. Szczególnie cenne dla nas wydarzenia mające miejsce w ramach Festiwalu to, te poświęcone integracji środowisk kresowych. W tym roku odbędzie się kolejna edycja Ogólnopolskiego Spotkania Środowisk Kresowych, na które serdecznie Państwa zapraszam w dniach 23 – 25 lipca. Pierwszego dnia chcielibyśmy Państwa zabrać na Roztocze, pokazać nasze materialne dziedzictwo, wielokulturową spuściznę zamkniętą w pałacach, przydrożnych kapliczkach i wiekowych kościółkach, starych zapomnianych cmentarzach, majestatycznych cerkwiach, które sąsiadują z urzekającą przyrodą. Z kolei 24 lipca spotkamy się na konferencji, podczas której będą mogli Państwo zaprezentować swoją działalność, związaną z zachowywaniem kresowej historii i dziedzictwa podczas specjalnego panelu związanego z aktywnością środowisk kresowych. Organizacje zainteresowane prezentacją swojego dorobku powinny zgłosić swoje wystąpienia do dnia 28 czerwca br. na adres gok.lubaczow@gmail.com. Ten dzień zakończy koncert pieśni sakralnych „Chroń nas od ciężkich losu zmian”, który zabrzmi w wyjątkowym wnętrzu Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Lubaczowie, gdzie znajduje się kopia obrazu Ślicznej Gwiazdy Miasta Lwowa. W niedzielę, 25 lipca, odbędzie się odsłonięcie muralu połączone z seminarium poświęconym 39. Pułkowi Strzelców Lwowskich, a także Kresowa Msza Święta odprawiana w konkatedrze pw. bł. Jakuba Strzemię w Lubaczowie, z udziałem Chóru Barogue Collegium 1685. Jej transmisję zaplanowała TVP Polonia. Tego dnia zostanie również odsłonięta tablica upamiętniająca Ks. Kardynała Mariana Jaworskiego, byłego metropolitę lwowskiego, przyjaciela św. Jana Pawła II, wielkiego człowieka, który sercem zawsze był blisko Lubaczowa i Lwowa. Udział w wydarzeniach jest bezpłatny. Jednak z uwagi na rosnące z roku na rok zainteresowanie udziałem w Festiwalu w bieżącej edycji pobierać będziemy opłatę akredytacyjna w wysokości 100 zł/osoby, która przeznaczona zostanie na pokrycie noclegów (w zależności od potrzeb) oraz całodobowego wyżywienia podczas wszystkich dni pobytu. Wyżej wymienioną kwotę proszę przekazać z dopiskiem „opłata akredytacyjna – Festiwal Dziedzictwa Kresów” na konto: Powiatowy Bank Spółdzielczy w Lubaczowie, ul. Rynek 28, 37-600 Lubaczów Nr konta: 39 9101 0003 2001 0007 2081 0001. Zapraszam do odwiedzenia strony internetowej Festiwalu www.festiwalkresow.pl oraz kontaktu z osobą odpowiedzialną za organizację Ogólnopolskiego Spotkania Środowisk Kresowych Panią Martą Tabaczek, nr tel. 16 632 14 61, mail gok.lubaczow@gmail.com w celu potwierdzenia udziału w wydarzeniach. Kresy, niedoceniane w naszej kulturze, stanowią jeden z jej najpiękniejszych elementów, którego nie wolno zatracić, stąd moja prośba o pomoc w propagowaniu tego wspaniałego dziedzictwa, integrującego Polaków nie tylko w kraju, ale także odwołującego się do spuścizny krajan przebywających dziś za granicą. Serdecznie zapraszam. Spotkajmy się na Festiwalu Dziedzictwa Kresów.

Z poważaniem

Wiesław Kapel Wójt Gminy Lubaczów

Zjazd Tarnopolan 2021  fot. Leszek Indyk

 

XXXIV Tarnopolski Zjazd Kresowian – Głuchołazy 7-10.VI.2021

Pomimo wielu ograniczeń spowodowanych trwającą od długiego czasu pandemią związaną z Covid-19 udało się zorganizować w dniach 7-10 czerwca 2021 kolejny Zjazd Tarnopolan, który planowo miał się odbyć w roku 2020.  Ostatni tj. XXXIII Zjazd Tarnopolan, jaki udało się zorganizować przed pandemią   odbył się na Górze św. Anny w dniach 10-13.VI.2019., a organizatorem był opolski oddział  Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich.

Organizatorem XXXIV Zjazdu Tarnopolan w Głuchołazach był Klub Tarnopolan w Nysie, któremu przewodniczy Pani Janina Stadnik. Dużej pomocy i wsparcia w organizacji Zjazdu udzielił Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego, Starostwo Powiatowe w Nysie, a także Urząd Miejski w Nysie i Urząd Miejski oraz Centrum Kultury w Głuchołazach. To dzięki ogromnej determinacji Pani Stadnik zjazd doszedł do skutku, udało się przygotować ciekawy program, a także jak co roku zaprosić księdza Andrzeja Maliga, proboszcza  polskiej parafii w Tarnopolu.  Stęsknieni Kresowianie, mieszkający w różnych rejonach Polski znowu mogli być razem, aby powspominać swoje rodzinne strony. Wielu z uczestników to przede wszystkim mieszkańcy dawnego województwa tarnopolskiego, którzy po 1945 roku zostali wysiedleni ze swoich rodzinnych stron, musieli znaleźć sobie nowe miejsce do życia. Jednak pomimo upływu tak wielu lat nigdy nie zapomnieli o swoich korzeniach, tam zostały groby ich przodków,  a także dom rodzinny, którego nie da się zapomnieć. Na zjazd przyjechali też potomkowie Tarnopolan, którzy urodzili się już na terenie obecnej Polski, ale pielęgnują w sobie miłość do tych ziem przekazywaną im przez rodziców i dziadków.

Uczestnicy Zjazdu zakwaterowani byli w części zdrojowej Głuchołaz, w pobliżu zdrojowego parku, a piękna pogoda sprawiła, że miło spędzili ten czas. Podczas pobytu na zjeździe udało się również zwiedzić ciekawe miejsca m. in. w Nysie, historyczne Forty. W lasku Prudnickim uczestnicy Zjazdu odwiedzili Sanktuarium św. Józefa – miejsce więzienia ks. Kardynała Stefana Wyszyńskiego, gdzie ks. Andrzej Malig odprawił Mszę św. Pod pomnikiem Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej w Głuchołazach złożono wiązankę kwiatów, a w Centrum Kultury w Głuchołazach niespodzianką była wystawa zdjęć z poprzednich Zjazdów Tarnopolan organizowanych w różnych miejscach Polski, którą można było obejrzeć przed rozpoczęciem uroczystej Akademii, połączonej ze spotkaniem z władzami miasta Nysy i Głuchołaz, oraz miejscowymi Kresowianami. W środowy wieczór wszyscy spotkali się na pożegnalnym ognisku, a tam pieczenie kiełbasek i śpiewy przy gitarze na długo znowu pozostaną w pamięci. Tradycją jest od lat, że na zakończenie Zjazdu wybierany jest organizator kolejnego Zjazdu. Tak było i teraz, ale tym razem zaplanowano XXXV już Zjazd zorganizować w Tarnopolu, do którego ksiądz Andrzej Malig bardzo serdecznie zaprasza, a organizacją przejazdu zajmie się Pani Janina Stadnik.

20210608_163544      60bf2f77e67c6_p 20210607_195715     20210609_10060420210608_151551    20210608_14103720210608_141034   20210608_09473220210608_100400   20210608_10040220210609_100258  Zjazd Tarnopolan 2021

Spotkanie z Tomaszem Kubą Kozłowskim 24 maja br. godz. 17.oo

kozl

Uprzejmie informujemy i zapraszamy na spotkanie z Tomaszem Kubą Kozłowskim w  dniu 24 maja 2021 r. o godz. 17.oo. Spotkanie organizowane przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Opolu odbędzie się w namiocie obok biblioteki przy ulicy Piastowskiej 18-20. Prelekcja T.K. Kozłowskiego  zatytułowana „Nieprzebrane skarby Lwowa czyli miasto pełne muzeów” jak sam tytuł wskazuje będzie opowieścią o licznych muzeach przedwojennego Lwowa, o miejscach których dzisiaj już nie ma. Dyrekcja WBP prosi o wcześniejszą rezerwację miejsc telefonicznie pod numerem : 77 4066430

MUZEUM KRESÓW W BRZEGU

Trwająca od wielu miesięcy pandemia spowodowana koronawirusem COVID-19  i związane z tym zakazy bardzo ograniczyły naszą działalność, brak spotkań w gronie kresowiaków jest dla nas dużą stratą. W międzyczasie pojawiła się w mediach publicznych bardzo ważna dla kresowian informacja dotycząca utworzenia Muzeum Kresów w Brzegu o co od lat zabiegał Burmistrz Brzegu Jerzy Wrębiak, a starania takie czynił również Dyrektor Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu Dariusz Byczkowski. Został podpisany list intencyjny pomiędzy Burmistrzem Brzegu a Dyrektorem Muzeum w sprawie przekazania dla Muzeum Piastów Śląskich budynku dawnego Gimnazjum Piastowskiego. Więcej informacji znajduje się w zamieszczonym niżej artykule za zgodą Urzędu Miasta Brzeg.

budynek dawnego Gimnazjum Piastowskiego

 

Dawne Gimnazjum Piastowskie zostanie przekazane na siedzibę Muzeum Kresów

Brzeg, miasto w południowo-zachodniej części Polski, to wyjątkowe miejsce na mapie Polski. Jest swoistym tyglem, w którym mieszają się: bogata piastowska przeszłość, wielokulturowa, złożona historia Śląska i powojenne losy mieszkańców Polski. Ścieżki życia brzeżan są odzwierciedleniem losów wielu Polaków, którzy po zakończeniu II Wojny Światowej, jako obywatele dawnych Kresów Wschodnich II Rzeczpospolitej, uchodźcy, zmuszeni byli do opuszczenia swych rodzinnych stron i do wędrówki na zachód, ku nieznanym wsiom i miastom. W kwietniu 1945 r. przybyła do Brzegu pierwsza grupa Polaków by przygotować miejsce dla nowych osiedleńców. Mieszkańców Tarnopola, Lwowa, Wilna, Stanisławowa, Prus, Doliny, i wielu mniejszych miejscowości. W Brzegu i okolicach znaleźli nowy dom, zostawiając za sobą przeszłość, często tragiczną, o której nie można było głośno mówić. Rzesze uchodźców z dawnych ziem wschodnich zasiedliło obszar dzisiejszych województw: dolnośląskiego, opolskiego, lubuskiego. Wraz z upadkiem w Polsce komunizmu można było przyznać się do swoich korzeni i głośno mówić o przeszłości, także tej związanej z tzw. „tragedią wołyńską”. Od kilkudziesięciu lat w Polsce podejmowany był temat miejsca, w którym możliwe byłoby badanie i upamiętnienie powojennych losów tych Polaków, którzy musieli opuścić swe rodzinne strony i osiedlić się na tzw. Ziemiach Zachodnich. Wiele środowisk kresowych wskazywało Brzeg jako idealne miejsce do organizacji takiej placówki.

Odpowiadając na takie zapotrzebowanie, będąc właścicielem historycznego obiektu tj. dawnej siedziby renesansowego Gimnasium Illustre, władze Brzegu zaproponowały ten właśnie obiekt, od kilkunastu lat niezagospodarowany, jako siedzibę przyszłego muzeum. Wskazanie właśnie dawnego piastowskiego Gimnasium Illustre, zwanego też Gimnazjum Piastowskim, nie tylko dawało szansę na ratowanie ważnego z punktu widzenia historii Brzegu i Śląska obiektu. Gmach wzniesiony staraniem księcia brzeskiego Jerzego II w latach 1564–1569, przez włoskiego architekta Jakuba Parra – twórcy tak silnie związanego z Brzegiem, przez stulecia pełnił rolę edukacyjną. Był miejscem, w którym pośród jednego z najbogatszych śląskich nowożytnych zbiorów bibliotecznych przez dziesiątki laty przechowywana była m.in. średniowieczna rękopiśmienna Legenda o św. Jadwidze, zwana Kodeksem lubińskim. Obiekt bardzo dobrze wpisywał się w logikę przedsięwzięcia, łączył piastowską przeszłość Brzegu i Śląska, wielowiekową,  edukacyjną rolę dla całej historycznej dzielnicy z powojenną migracją oraz bagażem doświadczeń i dziedzictwem przyniesionym wraz z nowymi mieszkańcami Brzegu, z terenów które po II Wojnie Światowej znalazły się poza granicami dzisiejszej Polski. Obiekt, zlokalizowany jest w centrum historycznego miasta, w bezpośrednim sąsiedztwie zamku Piastów brzeskich – który od 2018 r. posiada status pomnika historii.

Rozmowy dotyczące adaptacji dawnego Gimnazjum Piastowskiego do nowych celów zapoczątkowano pod koniec 2015 r. Już w lutym 2016 r. Gmina Brzeg podpisała umowę z pracownią projektową Nizio Design Mirosława Nizio, autora m.in. Muzeum Powstania Warszawskiego czy Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, na przygotowanie koncepcji zagospodarowania gmachu dawnego Gimnazjum Piastowskiego wraz z programem merytorycznym przyszłego Muzeum. Warto przy tym zaznaczyć, że zaproponowana przez pracownię Nizio Design koncepcja nie tylko skupiła się na adaptacji samego obiektu. Wyznaczyła także nowe funkcje dla placówki, w których uwzględniona została kwestia takiego przygotowania obiektu, żeby spełniał rolę centrum wiedzy o przeszłości dawnych ziem wschodnich, ośrodka badawczego, gromadzącego zbiory, popularyzatorskiego, miejsca umożliwiającego organizację sympozjów, konferencji, a nawet miejsca warsztatów praktycznych w zakresie np. kresowej kuchni (restauracja) czy rękodzieła.

W październiku 2016 r. Rada Miejska Brzegu podjęła uchwałę nr XXV/278/16 z dn. 28.10.2016 r. w sprawie wyrażenia poparcia dla idei utworzenia w Brzegu Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów, którego siedzibę miałby stanowić budynek dawnego Gimnazjum Piastowskiego.

Równolegle z pracami koncepcyjnymi władze Gminy rozpoczęły działania w celu uzyskania jak najszerszego poparcia ze strony środowisk kresowych, naukowców zajmujących się Kresami oraz poparcia ze strony władz samorządowych województw opolskiego i dolnośląskiego. Ideę utworzenia Muzeum poparli: Wojewoda Opolski, Wojewoda Dolnośląski, znawca kresów prof. dr hab. Stanisław Sławomir Nicieja, Anna Maria Anders, Witold Listowski – prezes Stowarzyszenia  Kresowian  w Kędzierzynie –Koźlu, Jan Skalski – Prezes Światowego Kongresu Kresowian, Alicja Zbyryt – prezes Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo – Wschodnich oddział w Brzegu, liczne grono parlamentarzystów Prawa i Sprawiedliwości oraz Kukiz ‘15 z terenu województw opolskiego i dolnośląskiego z panem posłem Pawłem Kukizem na czele. Ideę poparli  prezydent Opola, prezydent Wrocławia, starostowie brzeski i oławski, przedstawiciele muzealników, w tym m.in. dr Romuald Nowak kierownik Panoramy Racławickiej z Muzeum Narodowego we Wrocławiu oraz władze Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Aglomeracji Wrocławskiej, które podjęły w tej sprawie stosowną uchwałę. Inicjatywa spotkała się z wielką przychylnością ze strony duchowieństwa Archidiecezji Wrocławskiej. Wielkimi orędownikiem powstania w Brzegu Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów jest Jego Eminencja ks. Abp Józef Kupny – Metropolita Wrocławski. W sprawę zaangażowany jest również wieloletni kapelan środowisk kresowych ks. prałat Bolesław Robaczek. Poparcie dla idei powołania w Brzegu Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów stosownymi uchwałami wyraziły organizacje kresowe: Światowy Kongres Kresowian – podczas zjazdu w Częstochowie w lipcu 2016 r., delegaci środowisk kresowych, biorący udział w Krajowym Zjeździe Sprawozdawczo-Wyborczym Delegatów Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich we Wrocławiu, we wrześniu 2016 r. oraz prezydium Zjazdu Tarnopolan, które podjęło stosowną uchwałę podczas zjazdu zorganizowanego w Krakowie w 2018 r. Podczas tego ostatniego swoją przychylność dla idei powołania w Brzegu Narodowego Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów wyraził ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski – kapelan środowisk kresowych. O zamierzeniach gminy w licznych pismach informowani byli Prezydent Andrzej Duda, Premier Mateusz Morawiecki, Wicepremier Minister Dziedzictwa Narodowego prof. Piotr Gliński. W międzyczasie w działania związane z utrwaleniem dziedzictwa dawnych ziem II Rzeczpospolitej włączyło się Muzeum Piastów Śląskich, czego ukoronowaniem było otwarcie w 2019 r. wystawy stałej, zatytułowanej Kresy ocalone wspomnienia, oraz uruchomienie zbiórki artefaktów związanych z szeroko pojętymi kresami. Finansowego wsparcia dla przygotowanej ekspozycji udzieliła Gmina Brzeg oraz Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego.

Przełom w dążeniu do utworzenia w Brzegu Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów nastąpił w lutym 2021 r. Zgodnie ze wskazaniem Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu placówka taka mogłaby powstać jako oddział Muzeum Piastów Śląskich w budynku dawnego Gimnazjum Piastowskiego. W wyniku rozmów prowadzonych pomiędzy władzami Gminy Brzeg, dyrekcją Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu, instytucjami prowadzącymi Muzeum Piastów Śląskich tj.: Ministerstwem Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, Urzędem Marszałkowskim Województwa Opolskiego oraz Starostwem Powiatowym w Brzegu ustalono, że Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów może zostać powołane jako oddział Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu. Chęć realizacji nowej placówki, jako oddziału Muzeum Piastów Śląskich wyraził dyrektor p. dr Dariusz Byczkowski. Zgodę na utworzenie nowego oddziału wyraziły podmioty współprowadzące Muzeum Piastów Śląskich tj.: Urząd Marszałkowski województwa Opolskiego oraz Starostwo Powiatowe w Brzegu. Koncepcja Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów, której przygotowanie w 2016 r. zleciła Gmina Brzeg, została przekazana za pośrednictwem brzeskiego Muzeum Piastów Śląskich do ministerstwa i tam wstępnie zaakceptowana.

Ostatecznie 23 kwietnia 2021 r. wpłynęło pismo Wicepremiera, Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu prof. Piotra Glińskiego, który jako główny współprowadzący brzeskie Muzeum Piastów Śląskich, wyraził akceptację dla przejęcia przez Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu obiektu dawnego Gimnasium Illustre na potrzeby planowanego oddziału Muzeum Piastów Śląskich oraz o zobowiązaniu się ministerstwa do współfinansowania adaptacji przedmiotowego obiektu na potrzeby Muzeum Dziedzictwa i Kultury Kresów. Tym samym urealniła się możliwość remontu obiektu i utworzenia w nim placówki, o której powstanie Burmistrz Brzegu Jerzy Wrębiak intensywnie zabiegał od kilku ostatnich lat. Warunkiem powołania przedmiotowej placówki jest przekazanie majątku Gminy Brzeg w postaci budynku dawnego Gimnazjum Piastowskiego w Brzegu na rzecz Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu.

Podjęta 29 kwietnia 2021 r. uchwała dotyczyła przekazania, na rzecz Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu, w drodze darowizny, zabudowanych działek gruntu nr 423/4 i 424/1 o łącznej pow. 0,4037 ha, położonych w Brzegu przy Placu Moniuszki 1 i ulicy Bolesława Chrobrego. Nieruchomość zabudowana jest m.in budynkiem dawnego Gimnasium Illustre wpisanego do rejestru zabytków Województwa Opolskiego pod numerem rejestru 236/58.

Na darowanej nieruchomości ma powstać Muzeum Kultury i Dziedzictwa Kresów jako oddział Muzeum Piastów Śląskich. Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu zobowiązało się do współfinansowania  przedsięwzięcia polegającego na utworzeniu, na darowanej nieruchomości, planowanego muzeum.

Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Brzegu przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym symbolem E1.U – teren zabudowy usługowej. Wartość księgowa nieruchomości (brutto) wynosi: 1 662 069,39 zł. W myśl art. 13 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami darowizny nieruchomości, stanowiącej własności jednostki samorządu terytorialnego dokonuje jej organ wykonawczy za zgodą rady.